BŁONA ŚLUZOWA KANAŁU SZYJKI

Błona śluzowa kanału szyjki ma tę samą budowę, co śluzówka trzonu macicy, różni się jednak od niej niektórymi szczegółami histologicznymi oraz tym, że jest cieńsza i bardziej wytrzymała.

W okresie spoczynku błona śluzowa kanału szyjki ma grubość 1 mm w obrębie cieśni; maleje ona w obrębie kanału szyjki do 0,5 mm, wobec wynoszącej 1,5?2 mm grubości błony śluzowej jamy macicy; choć jest cieńsza, ma większą spoistość; podobnie jak błona śluzowa jamy macicy składa się z nabłonka i podścieliska. Nabłonek składa się z nabłonka po­krywającego oraz z nabłonka gruczołów. Nabłonek pokrywający jest zwykły, walcowaty, złożony z 2 rodzajów komórek, pokrywających i kielichopodobnych. Komórki pokrywające są wieloboczne o wysokości 30? 60 x, węższe od podobnych w obrębie nabłonka błony śluzowej jamy ma­cicy, o jasnej cytoplazmie i jądrze leżącym centralnie. Na biegunie szczy­towym znajdują się zwykle rzęski. Komórki te leżą bardziej powierz­chownie w stosunku do komórek kielichowatych, leżących między po­przednimi i wydzielających zasadowy, ciągnący się śluz. Gruczoły szyj­kowe są także wysłane nabłonkiem kostkowym zwykłym, typu śluzowego; gruczoły są cewkowe, rozgałęzione; są mniej liczne od gruczołów błony śluzowej jamy macicy, a liczba ich zmniejsza się w dolnej trzeciej części kanału szyjki. Są natomiast bardzo rozwinięte, rozgałęzione, o rozszerzo­nym świetle w odcinkach końcowych, co powoduje powstawanie różnych kształtów. Wydzielają obfitą ilość lepkiego, zasadowego śluzu, tworzącego w czasie ciąży korek, który zamyka kanał szyjki i ochrania jajo płodowe od potencjalnie szkodliwego środowiska pochwy. Zamknięcie kanału szyj­kowego, dokąd wydzielają gruczoły, powoduje ich rozszerzenie i tworzenie się torbieli, pełnych śluzu, zwanych torbielami Nabotha. Nabłonkowi ka­nału szyjki przypisuje się zmiany, związane z cyklem miesiączkowym, analogiczne do spotykanych w obrębie endometrium.

Komórki nabłonka szyjki, które w I połowie cyklu charakteryzują się wyraźnymi granicami i jądrem leżącym u podstawy, barwiącym się in­tensywnie, stają się w II połowie cyklu wyższe, a jądro umieszczone jest centralnie dzięki nagromadzeniu glikogenu. Gruczoły szyjkowe są mniej liczne, o wąskim świetle, otoczone zasobnym podłożem, wskutek czego wydają się rozrośnięte, wyłożone komórkami objętościowo większymi, o zarodzi i jądrach bardziej jasnych; podścielisko wokół nich wydaje się obrzęknięte. Podczas miesiączkowania liczne gruczoły wewnątrzszyjkowe ulegają martwicy, a części martwicze zostają wydalone. Niektórzy auto­rzy (Papanicolaou i wsp., 1948) podważają istnienie równoczesności zmian w błonach śluzowych szyjki i jamy macicy: zmiany obserwowane w prze­biegu cyklu miesiączkowego w obrębie szyjki mogą być bardziej zbliżone do zachodzących w nabłonku pochwowym niż w śluzówce macicy.

Rozważano także zagadnienie możliwości przemiany doczesnowej błony śluzowej wewnątrzszyjkowej; autorzy mówią o takiej przemianie u nie­których spośród kobiet ciężarnych, przebadanych w tym celu. Ma ona polegać na zaakceptowaniu zmian II połowy cyklu miesiączkowego; dotyczy przede wszystkim podścieliska, które staje się soczyste, unaczynione, złożone z dość dużych komórek o kształcie wielobocznym, co w cza­sie powierzchownego badania może doprowadzić do niesłusznego rozpo­znania raka wewnątrzszyjkowego. W przypadkach, kiedy przemiana doczesnowa jest bardzo zaznaczona, mówi się o wszczepieniu śluzówki endometrialnej w obręb kanału szyjki.

W związku z przemianami nabłonka walcowatego przypisywano zna­czenie stwierdzanym w tym obszarze komórkom cylindrycznym, migaw­kowym. Obserwacje Guillona i Cartiera (1964) wskazują, że komórki wal­cowate nabłonka wewnątrzszyjkowego zawierają w ciągu całego cyklu miesiączkowego śluz, szczególnie jednak w końcu okresu estrogennego, tzn. u szczytu rozwoju mieszka jajnikowego. Jądro tych komórek, leżące centralnie w pierwszych dniach po miesiączkowaniu, ma tendencję do przesunięcia się ku podstawie w końcu okresu estrogennego, gdy komórki są maksymalnie naładowane śluzem. Pod koniec cyklu śluz staje się mniej obfity. W tym okresie spotyka się często komórki migawkowe walcowate, o jednorodnej zarodzi (barwiące się na kolor żółty ? kwasem pikrynowym lub żółcią metanilową), o jądrze owalnym lub okrągłym, zwykle leżącym centralnie. Zaródź ich nie zawiera śluzu, natomiast na biegunie szczytowym istnieją liczne rzęski zawierające ciałka podstawne. Komórki rzęskowe mają reprezentować prawidłowy wygląd nabłonka wewnątrz­szyjkowego. Choć wydają się być bardziej liczne w końcu cyklu mie­siączkowego, nie można wyraźnie określić, czy stanowią one specjalny typ komórek, czy też jest mowa o stadium ewolucyjnym komórek walcowa­tych błony śluzowej.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.