MORFOLOGIA MACICY

Macica jest narządem środkowym, nieparzystym, mającym kształt gru­szki, z częścią górną większą od dolnego, mniejszego odcinka. Odcinek górny, od którego odchodzą jajowody, nazywa się dnem macicy. Odcinek dolny, węższy, tworzy szyjkę maciczną. Pomiędzy nimi znajduje się trzon macicy. Trzon łączy się z szyjką na wysokości części nieco węższej, na­zwanej cieśnią. Macica jest zgięta w płaszczyźnie przednio-tylnej, tworząc powierzchnię przednią, brzuszną lub pęcherzową oraz powierzchnię tylną, grzbietową lub trzewną, która styka się z esicą i pętlami jelita cienkiego. Macica ma także dwa brzegi, prawy i lewy. Trzon macicy posiada jamę, nazwaną jamą maciczną, która łączy się z kanałami jajowodów. Na wy­sokości cieśni jama macicy łączy się z kanałem szyjkowym, który w dol­nej części otwarty jest od strony pochwy.

Rozmiary macicy są większe u wieloródek niż u pierwiastek (pierwo­ródek):

Wieloródki                  Pierworódki

Długość                                   8?9 cm                                V?8 cm

Szerokość                               5?6 cm                                   4 cm

Grubość                                    3 cm                                    2,5 cm

Waga                                     50?60 g                              40?50 g

(według Repciuc, 1958)

U noworodków macica ma długość 3?5 cm i wagę około 2 g. Po urodze­niu waga jej spada, a zaczyna wzrastać w tempie przyspieszonym po 10 roku życia. Pomiędzy 6 i 10 rokiem życia waga macicy wynosi 2,3 g, pomiędzy 11?15 rokiem życia ? 6,6 g, pomiędzy 16?20 rokiem życia ? 23 g, pomiędzy 20?30 rokiem życia ? 46 g, pomiędzy 30?50 rokiem ży­cia ? 50 g, po czym, równolegle z rozpoczynającą się menopauzą, macica zaczyna się zmniejszać, tak że pomiędzy 60?70 rokiem życia waży około 40 g.

Macica jest zbudowana z mięśni gładkich (myometrium), które od we­wnątrz są wyłożone błoną śluzową, zwaną endometrium. Od strony ze­wnętrznej macica jest otoczona, częściowo, na obu płaszczyznach (przed­niej i tylnej ? uwaga tłumacza) otrzewną, tworzącą błonę surowiczą na­rządu, perimetrium. Z boków macicy te dwa płaty otrzewnej nie łączą się ze sobą, ponieważ rozsunięte i uniesione przez przydatki macicy tworzą dwie fałdy położone z obu stron, w przedłużeniu bocznym macicy, i nazy­wane są więzadłami szerokimi.

Macica i więzadła szerokie rozdzielają miednicę kobiety na część przed­nią, w której znajduje się pęcherz moczowy, i część tylną, zawierającą od­bytnicę. Wewnątrz więzadeł szerokich znajduje się tkanka łączna wiotka, zawierająca włókna mięśniowe gładkie, naczynia, nerwy, itd., które w ca­łości tworzą przymacicza.

Otrzewna przylega ściśle do mięśniówki na wysokości dna i trzonu ma­cicy. W obrębie szyjki jest ona oddzielona od tkanki mięśniowej gładkiej warstwą tkanki łącznej wiotkiej, która umożliwia jej ruchomość. Z boków macicy w kierunku odbytnicy odchodzą dwie fałdy otrzewnej w kierunku strzałkowym, zwane fałdami odbytniczo-macicznymi Wewnątrz nich znaj­duje się tkanka mięśniowa gładka, tworząca mięsień odbytniczo-maciczny. Z powierzchni przedniej macicy otrzewna przechodzi na powierzchnię tylną pęcherza moczowego, tworząc zagłębienie pęcherzowo-maciczne. Z powierzchni tylnej macicy otrzewna schodzi w dół, dotyka sklepienia pochwy, po czym przechodzi na przednią powierzchnię odbytnicy, tworząc zagłębienie odbytniczo-maciczne Douglasa.

Mięśniówka macicy składa się z włókien mięśni gładkich, ułożonych zgodnie z rozwojem mięśnia macicy, który odbywa się w dwóch fazach. W pierwszej fazie, trwającej do końca 2 roku życia, powstaje mięśniówka wewnętrzna, utworzona z włókien ułożonych okrężnie. Na powierzchni tej mięśniówki znajdują się gałązki okrężne tętnicy macicznej. Ponieważ jest to pierwsza część powstającej mięśniówki, została ona nazwana archi- myometrium (pramięśniówka).

Wokół niej tworzą się nowe włókna mięśniowe, ułożone zarówno po­dłużnie, jak i okrężnie, pokrywając warstwę naczyniową. Włókna pramię- śniówki tworzą zwoje promienisto-spiralne, układające się w płaszczyzny coraz bardziej poziome, w miarę schodzenia do szyjki macicy. Wzdłuż ujść jajowodów włókna okrężne są ułożone prostopadle do ich długiej osi.

Włókna podłużne, leżące na zwojach promienisto-spiralnych pramięśniówki, odchodzą od miejsc przyczepu jajowodów oraz więzadeł okrą­głych i układają się zarówno na powierzchni przedniej, jak i tylnej ma­cicy. Ponieważ ich przebieg nie jest całkowicie podłużny, lecz skośny, włókna strony prawej krzyżują się z włóknami strony lewej.

W całości budowa mięśniówki tworzy układ mięśniowy dający się łatwo rozciągać, ale równocześnie mogący skutecznie wzmagać skurcze macicy.

Błona śluzowa jamy macicy, endometrium, składa się z nabłonka walco­watego, gruczołowego prostego. Błona śluzowa leży bezpośrednio na mięśniówce, bez warstwy podśluzówkowej. Błona śluzowa wykazuje ważne zmiany morfologiczne w zależności od wieku, cyklu miesiączkowego i ciąży.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.