MORFOLOGIA SZYJKI MACICY

Szyjka macicy (cervix) jest zatem dolną częścią macicy, leżącą pomię­dzy cieśnią macicy a dolnym biegunem tego narządu. Ma kształt stożka z nieco zaokrąglonym szczytem. Po ciążach przybiera kształt walcowaty. Oś szyjki tworzy z osią trzonu macicy kąt otwarty ku przodowi, zwany kątem przodozgięcia.

Szyjka macicy ma długość około 3 cm. U wieloródek może stanowić to długości całej macicy.

Podczas badania szyjka stawia sprężysty opór, podobny do oporu końca palca bądź jeszcze lepiej ? końca nosa. Podczas ciąży szyjka ma konsy­stencję miękką, aksamitną. Szyjka jest koloru bladoróżowego; przed mie­siączką lub w ciąży przybiera kolor różowofioletowy.

Przyczepienie pochwy do szyjki dzieli ją z kolei na 2 części: część gór­ną, nadpochwową, zwaną częścią nadpochwową szyjki macicy, oraz część dolną, wewnątrzpochwową, zwaną częścią pochwową szyjki macicy. Przez szyjkę macicy przechodzi kanał szyjki.

  1. Część nadpochwowa znajduje się w jamie miednicy i leży pomiędzy przyczepem pochwy do szyjki a płaszczyzną poprzeczną, przechodzącą przez ujście zewnętrzne szyjki macicy. Ta część graniczy od przodu z pę­cherzem moczowym poprzez przegrodę pęcherzowo-szyjkową, utworzoną z zagęszczenia tkanki łącznej podotrzewnowej. Od tyłu część nadpoch­wowa szyjki styka się z odbytnicą. Z boku graniczy z podstawą więzadła szerokiego, a poprzez nie z częścią końcową moczowodu i tętnicy macicz­nej ? oba twory położone są około 2 cm od szyjki i 15 mm od bocznego sklepienia pochwy. Tętnica maciczna tworzy na tej wysokości łuk prze­biegający nad moczowodem, który w tym miejscu ma przebieg skośny ku dołowi i do wewnątrz.
  2. Część pochwowa szyjki macicy leży wewnątrz pochwy i jest odgra­niczona od góry przyczepem górnego odcinka pochwy do szyjki. Pochwa jest przyczepiona do szyjki nieco wyżej do jej ściany tylnej niż do ściany przedniej. Stąd powstaje niejednakowa wielkość sklepień pochwy: sklepie­nie tylne jest większe od przedniego. Na wysokości przyczepu pochwy do szyjki warstwa mięśniowa pochwy łączy się ściśle z mięśniówką macicy.
  3. Część pochwowa ma kształt stożka z zaokrąglonym szczytem skierowa­nym ku dołowi i ma długość 10 mm. Na dolnym końcu znajduje się ujście zewnętrzne szyjki macicy.
  4. Kanał szyjki macicy przebiega wzdłuż jej osi długiej, ma kształt wy­dłużony, wrzecionowaty, węższy na obu końcach Ściany kanału są wysła­ne błoną śluzową, która na wysokości ujścia wewnętrznego łączy się z bło­ną śluzową jamy macicy, natomiast na poziomie ujścia zewnętrznego łą­czy się z błoną śluzową części pochwowej szyjki macicy. Objętość kanału szyjki u pierworódek stanowi 1/3 objętości jamy macicy i wynosi około 1 cm3. U wieloródek ta objętość podwaja się. U dziewcząt niedojrzałych objętość kanału szyjki jest mniejsza, choć szyjka jest dłuższa od trzonu macicy, ponieważ kanał jest bardzo wąski, ze ścianami dotykającymi pra­wie do siebie. Zgięcie macicy w płaszczyźnie przednio-tylnej powoduje, że kanał szyjki ma 2 ściany: przednią i tylną oraz 2 brzegi ? prawy i lewy. Ściana tylna ma w części środkowej liczne fałdy bardzo delikatne, wydłużone, zwane drzewem życia.

Kanał szyjki łączy się z jamą macicy za pomocą ujścia, zwanego ujściem wewnętrznym. Wygląda ono w zasadzie jak pierścień, odgrywający rolę zwieracza, a utworzone jest przez wiązkę okrężną mięśni gładkich o szero­kości około 6 mm i średnicy 3,4 mm. W ten sposób ujście wewnętrzne nie stanowi zwykłego ujścia, lecz zwężony kanał leżący pomiędzy 2 jamami: maciczną i jamą kanału szyjki. Z powodu istnienia fałdów podłużnych drzewa życia, przekrój tego ujścia jest zwężony, aż do swojej górnej kra­wędzi. Ujście wewnętrzne bywa zwykle drożne dla sondy o średnicy 3 mm. Niektórzy autorzy rozróżniają na tej wysokości ujście wewnętrzne anato­miczne oraz ujście wewnętrzne histologiczne. Pierwsze z nich określa się makroskopowo, jako miejsce najwęższe, na granicy pomiędzy jamą maci­cy i kanałem szyjki (miejsce najwęższe między trzonem i szyjką). Drugie ujście jest rozpoznawane mikroskopowo, jako miejsce, w którym nabłonek błony śluzowej macicy styka się z nabłonkiem błony śluzowej szyjki, któ­ra na ogół nie uczestniczy w przemianach cyklicznych pierwszej z nich (Ober, 1961).

Zakończenie miesiączkowania, z nastaniem menopauzy, powoduje postę­pujące zwężanie się ujścia, które niekiedy całkowicie zamyka się. Ujście wewnętrzne ma za zadanie zamknąć połączenie pomiędzy jamą macicy a kanałem szyjki i pochwą. Kanał szyjki łączy się z pochwą za pomocą in­nego ujścia, zewnętrznego, leżącego na dolnym końcu szyjki. Ujście ze­wnętrzne dzieli część pochwową szyjki na 2 wargi, przednią większą, bar­dziej wystającą i tylną, mniejszą.

Kształt ujścia zewnętrznego zmienia się w zależności od wieku i okresu fizjologicznego kobiety. U dziewic ujście jest małe i punkcikowate, u ko­biet po pierwszym porodzie ma kształt linii poprzecznej, u wieloródek uj­ście zewnętrzne jest także poprzeczne, otwór jednak jest większy. U ko­biet, które rodziły wielokrotnie, a szczególnie u tych, u których brzegi boczne ujścia pękły w czasie porodu, a pęknięcia nie zostały zeszyte bądź też zostały zeszyte nieprawidłowo lub niecałkowicie, ujście zewnętrzne ma kształt dużej, niereguralnej zatoki.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.