CZYNNOŚCI GRUCZOŁÓW SZYJKOWYCH

Obecnie wiadomo, że istnieje cykl wydzielniczy komórek wewnątrz- szyjkowych i wewnątrzmacicznych, zależny od cyklu hormonalnego jaj­nika.

W cyklu jajnikowym zmiany w komórkach wewnątrzszyjkowych są progresywne. Liczba komórek migawkowych wewnątrzszyjkowych zwięk­sza się w okresie folikulinowo-luteinowym. Estradiol powoduje syntezę mucyn w komórkach migawkowych szyjki.

W elektronogramie wydzielająca komórka walcowata wydaje się być pełna płytek obrączkowych, jasnopopielatych, które są ziarnistościami wydzielniczymi, o jądrze leżącym przy podstawie i dobrze widocznym jąderku. U bieguna podstawowego widać także liczne mitochondrie i kilka ziarenek wydzieliny, które są liczniejsze na biegunie szczytowym. Tu również obserwuje się wodniczki z glikogenem.

Hormony płciowe wpływają na morfogenezę gruczołów płciowych oraz ich czynność wydzielniczą.

J. Marion Sims (1868) badał pod mikroskopem zachowanie się plemni­ków w śluzie szyjkowym, pobierając śluz z szyjki w przypadkach nie­płodności. Stwierdził on szkodliwy charakter pH pochwy dla plemników, które szybko ginęły w tych niekorzystnych warunkach w przeciwieństwie do zasadowego pH śluzu szyjkowego, ułatwiającego ich posuwanie się i przeżycie.

Max Huhner (1913) kontynuował badania Simsa. Wymienieni autorzy nie potrafili jednak wytłumaczyć odkrytych przez nich zjawisk.

Po rozwinięciu się hormonologii płciowej, fizjologii jajnika, po wyod­rębnieniu hormonów płciowych przez Sśguy i Vimeuxa, a następnie przez Sćguy i Simonneta (1933), można było ustalić istnienie cyklu wydzielniczego gruczołów szyjki macicznej pod wpływem estrogenów, niezbędnego dla przedostawania się plemników do macicy. Poziomy folikuliny w mo­czu już wówczas wskazywały na równoległość pomiędzy szczytem wy­dzielania śluzu szyjkowego a najwyższym wydalaniem folikuliny do moczu. U samic pozbawionych wydzieliny szyjkowej stwierdzono bardzo niski poziom folikuliny we krwi.

Sśguy i Vimeux opisali ?test 13 dnia” (dzień owulacji), w którym śluz szyjkowy jest obfity, jasny, przeźroczysty i płynny.

O zmianach zachodzących w obrębie szyjki macicznej, w przebiegu cyklu jajnikowego, wspominano już w ubiegłym wieku. Autorzy fran­cuscy, jak Seguy, Vimeux, Simonnet, Moricard i Palmer, a w krajach pół­nocnych Ridberg, Bergmann, Asplund, Odeblad i Werner zajmowali się badaniem biologii szyjki.

Z piśmiennictwa anglosaskiego należy wspomnieć o pracach Hiihnera, Shettlesa i Pommerenko.

W dobie obecnej zajmują się zapewne fizjopatologią szyjki we wszyst­kich krajach, wypada więc między innymi wymienić takich autorów, jak Barton i Wiesner, Campos Da Pas ? junior, Crainz, Igarashi i Rauscher.

W 1923 roku Allen i Doisy po wstrzyknięciu płynu pęcherzykowego kastrowanym szczurzycom wywołali rogowacenie nabłonka pochwy i zja­wienie się wydzieliny macicznej.

W 1927 roku Allen na małpie Macaca rhesus, a w 1936 Moricard u sa­micy kastrowanej udowodnili efekt wydzielniczy estrogenów. Ten efekt jest objawem klinicznym łatwym do obserwacji i wskazuje na działanie estrogenów na szyjkę macicy.

W 1938 roku Sjovall przebadał szczegółowo gruczoły wewnątrzszyjkowe ludzkiej szyjki macicy, jej anatomię oraz zależność hormonalną.

Palmer (1941 r.) wykazał działanie hamujące progesteronu.

Moricard (1942 r.) badał zmiany wskaźnika refraktometrycznego wy­dzieliny szyjkowej w przebiegu cyklu miesiączkowego, w zależności od zachowania się czynności jajnikowej.

Zondek przedstawił na kongresie w Neapolu (1956) wyniki badań wska­zujących na wielką wrażliwość cyklu miesiączkowego, występującą pod wpływem działania rozmaitych estrogenów.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.