WŁÓKNIAKOMIĘŚNIAK SZYJKI MACICY

Mięśniak gładkokomórkowy lub włókniakomięśniak macicy stanowi najczęstszy rodzaj guza macicy oraz najczęstszy nowotwór u kobiety: 25% kobiet poddanych autopsji ma włókniakomięśniaki (Kellar, 1953); inni autorzy stwierdzili ten nowotwór u ponad 50% kobiet powyżej 50 roku życia (Irwin, 1953). Według Mac Farlane’a (1950) włókniakomięśniak sta­nowi 12,17% wszystkich nowotworów narządów rodnych kobiety, wobec 2,17% przypadków raka kolczystokomórkowego szyjki, 0,25% przypadków gruczolakoraka szyjki, 0,94% przypadków raka błony śluzowej jamy ma­cicy oraz 0,09% różnych typów mięśniaka. Statystyka została opracowana na podstawie przebadania 42 439 guzów narządów rodnych kobiety.

Saphir (1948) twierdzi, że każda pracownia anatomii patologicznej otrzy­muje do przebadania liczne macice, w których podczas dokładnego bada­nia stwierdza się tylko obecność małych włókniakomięśniaków.

Nowotwór może być umiejscowiony w każdym odcinku macicy, także w szyjce lub w więzadłach szerokich. Włókniakomięśniaki szyjki stano­wią, wg Novaka, 8% wszystkich włókniakomięśniaków macicy. Guzy roz­wijają się częściej w tylnej części szyjki. Umiejscowienie pod błoną ślu­zową może spowodować powstanie małych guzków uszypułowanych kana­łu szyjki, które dzięki wydłużeniu szypuły mogą wysunąć się poza kanał. Szypuła niekiedy ulega skrętowi, co powoduje martwicę guza. Niekiedy jednak nowotwór rozwija się dalej, dzięki powstawaniu zrostów z tkan­kami sąsiednimi posiadającymi naczynia, które odżywiają także tkanki nowotworowe. Ponieważ jednak te naczynia są na ogół nie wystarczające do pokrycia potrzeb krążeniowych całego guza, zwykle w jego obrębie stwierdza się strefy martwicy. Podobny włókniakomięśniak, który utracił bezpośrednią więź ze swoim utkaniem pierwotnym, dzięki nowo powsta­łym połączeniem naczyniowym, nazywa się ?mięśniakiem pasożytniczym”.

W niektórych przypadkach mięśniaki usadowione w kanale szyjki mo­gą całkowicie zamknąć kanał, co prowadzi do ciężkich zaburzeń, z powodu nagromadzenia wydzieliny lub krwi miesiączkowej w macicy.

Uszypułowane mięśniaki należy odróżnić od polipów. Odróżniają się one większą spoistością, jędrnością oraz naprzemiennością pól brunatnych i białawych na powierzchni przecięcia; mają charakter plecionki, dzię­ki pęczkom włókien mięśni gładkich lub włókien łącznotkankowych, któ­re przecinają się w licznych kierunkach, tworząc nawet wiry. W przypad­kach, gdy nowotwór składa się prawie w całości z tkanki mięśniowej, jest on zwykle bardziej miękki i o mniejszych wymiarach. Guzy większe za­wierają znacznie więcej tkanki łącznej, w której stwierdza się strefy zwy­rodnienia szklistego, obrzęku, martwicy, a nawet powstające twory tor­bielowate. W guzach starszych zjawiają się ogniska złogów wapnia, a na­wet złogi kostne. Są one rzadsze w przypadkach umiejscowienia włókniakomięśniaka w obrębie szyjki macicy, gdzie guz nie rośnie zbyt długo, ponieważ zostaje usunięty podczas zachowawczego zwykle zabiegu chirur­gicznego.

Mikroskopowo guzy małe, zgodnie z ich wyglądem makroskopowym, są złożone prawie wyłącznie z włókien mięśniowych, czyli są prawdziwymi mięśniakami gładkokomórkowymi. Tkanka łączna jest skąpa, tworząc cienkie przegrody unaczynione pomiędzy pęczkami włókien mięśniowych gładkich.

W nowotworach większych stwierdza się dużo tkanki łącznej, tworzą­cej grube pasma, rozdzielające pęczki włókien mięśniowych; w takich przypadkach można mówić o włókniakomięśniakach. Zarówno włókna mięśniowe, jak i komórki łącznotkankowe nie przybierają postaci atypowych, a figury podziału występują bardzo rzadko.

Błona śluzowa wewnątrzszyjkowa, znajdująca się na powierzchni guza, ma charakter zanikowy, wskutek ucisku wywieranego przez nowotwór. W tych przypadkach widać ciekawy objaw, ponieważ ? obok zanikania gruczołów szyjkowych ? niżej leżące włośniczki i żyły rozszerzają się; wg Saphira (1958) zanik gruczołów pozwala na rozszerzenie tych naczyń. W określonej odległości od nowotworu nabłonek wewnątrzszyjkowy staje się prawidłowy, a nawet rozrostowy.

W obrazie mikroskopowym obserwuje się często obszary martwicy, na skutek niedostatecznego ukrwienia. Skręty szypuły mogą powodować zatory krwotoczne, które wtórnie mogą ulegać martwicy i zakażeniu.

Niekiedy zropienie lub przewlekłe zapalenie włókniakomięśniaka jest spowodowane zakażeniem powstającym wtórnie na owrzodzeniu pokry­wającej błony śluzowej. Ciekawą postać stanowi zwyrodnienie czerwone lub mięsiste włókniakomięśniaka; na powierzchni przecięcia stwierdza się strefy rdzawe, leżące obok stref o wyglądzie gotowanego mięsa. Zmiany te są spowodowane dystrofią włókien mięśniowych, z towarzyszącymi krwawieniami śródmiąższowymi.

W przebiegu ciąży włókna mięśniowe włókniakomięśniaka ulegają zmianom, podobnym do zmian zdrowych włókien mięśniowych macicy, w sposób tak charakterystyczny, że badanie mikroskopowe włókniako­mięśniaka macicy może pozwolić na rozpoznanie ciąży.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.